Sıcak karışımlar için marshall tasarım yöntemi

sıcak karışımlarda marshall tasarımı

bilindiği gibi sıcak karşımlarda tasarım için gelişitirilmiş bir kaç tane method vardır.bunlardan günümüz türkiyesinde en yaygın kullanılanı ise marshall methodudur..peki sorumuza gelirsek..nedir marshall methodu ve nasıl uygulanır.

öncelikle bu methodun çıkış sebebi hem tasarımı hemde dayanımı ve diğer özellikleri tespit etmeketir..

kullanacağımız ac ve agrega için kaba bir optimum bitüm oranı tahmini yaparız.ve bu tahminden yüzde 2 aşağıya ve yukarıya yüzde 0,5 artışlara adım atarız...her bir adımdan 3 minimum ama optimum ve önerileni 5 olmak üzere numuneler hazırlarız ve bunların hava boşluğu vma sı yoğunluğu akması ve dayanımı üzererine çeşitli grafikler çizmek sureti ile optimum asfalt yüzdesini buluruz.

bir numunenin hazırlanması ise şu şekildedir

sıcak kaplamanın uygulanacağı yolun kapasitesine göre belirlenmiş olan agrega granümetresinde yaklaşık 1100 gr lık agregalar hazırlanır.ve en aşağı 12 saat 150 derecede ısıtırlarlar.bununla beraber deneyimizi yapacağımız ac de 150 dereceye kadar ısıtılır.faka unutulmaması gerek nokta ac nin 150 derece ulaşmasından sonra bu sıcaklıkta en fazla 1 saat bekletilmesidir.daha uzun sürelerde ac plastisitesini kaybetmeye başlamaktadır.ısıtma işlemleri tamamlandıktan sonra 1100 gr lık agregalara agrega ağırlığının yüzdesi olarak hesaplanmış ac ilave edilir ve karıştırılır.karıştırma işlemi ne çok hızlı nede çok yavaş olmalıdır.ac sıcaklığını çok fazla kaybetmeden bir an önce tüm agregayla karışmalıdır.bu işlem yaklaşık 2 dk sürer.daha sonra ac-agrega karışımını sıkıştırılmak üzere 150 derecede ısıtılmış çelik silindirlere boşaltırız.bu boşaltma sırasında ac bir spatula yardımıyla sıyırılır ve sıkıştırılır.daha sonra yine yolun hizmet seviyesine göre her iki yüzündende 25-50-75 er vuruş yapılır.ve oda sıcaklığına gelmesi için bekletirlir.daha sonra çelik silindirlerden çıkartılırlar.oda sıcakığına erişen numunelere bu seferde yoğunluk ve boşluk analizleri yapılır.önce kaba ağırlıkları ve numunenin yükseklikleri ölçülür daha sonra 15 dk oda sıcaklığındaki suda suya doyurulur ve yüzeyi kurulanıp doygun yüzeyi kuru ağırlığı ölçülür.buradan boşluk hacmi ve hava yüzdesi hesaplanır.daha sonra tartım işlemi tamamlanmış numuneler 60 derece sıcaklıktaki havuzda 40-45 dakika arasında bekletilirler.bu sürenin fazla olması numunelerin bozulmasına asfalt filminin ayrılmasına ve asfatın plastik özelliklerinin büyük ölçüde kayıp olmasına sebep olmaktadır.havuzdan alınan numuneler marshall stabilite aletinin 60 dereceye kadar ısıtılmış çelik çenelerine yerleştirilip kırılırlar.bu işlem sırasında hem max stabilitesi hemde akma miktarı ölçülür.

tüm ölçümler bittikten sonra sıra grafiklerin çizilmesine gelir.burada 6 tane grafik çizilir..stabilite , yoğunluk , hava boşluğu , asfaltla dolu hava boşluğu ,akma, vma nın ac yüzdesiyle olan bağıntıları çizilir. yollar fenni şartnamesinin bizden istemiş olduğu sınırlar için kalıp kalmadığı karşılaştırılır ve bu grafiklerden stabilite yoğunluk vma grafiklerinin optimum noktaları ile diğer 3 grafikteki YFŞ since belirlenmiş sınırlar arasındaki değerlerin ortalaması alınıp optimum bitüm muhtevası tespit edilir.